UNIVERSITI SAINS MALAYSIA

Pusat Pengajian Perumahan Bangunan dan Perancangan

 

RAG 322/3 SAINS PERSEKITARAN 2

SEMESTER 2 SIDANG 2003/2004

NOTA PENGENALAN

 

1.0 Corak Kursus

Kursus ini merupakan lanjutan kepada kursus RAG 121 Sains Persekitaran 1. Pengajaran kursus ini merangkumi kuliah, tutorial, seminar dan amali atau kerja luar.  Masa pertembungan ialah 3 jam seminggu selama 14 minggu.  Kerjakursus terdiri daripada kajian terhadap kedaan sebenar (Kajian Kes) masalah bangunan sedia ada atau bangunan yang masih dalam peringkat rekabentuk bagi menilai prestasi keikliman dan keselesaannya.  Kursus ini akan dikendalikan oleh tiga orang pensyarah, iaitu Prof. Madya Dr. Abdul Majid Ismail (penyelaras), Dr. Sharifah Fairuz Syed Fadzil dan Dr.Mohd.Zin Kandar .

2.0 Matlamat

Tujuan utama kursus ini ialah untuk merpertingkat kefahaman terhadap kawalan persekitaran bangunan secara pasif dan aktif, keupayaan dan batasannya, serta pengintegrasiannya dengan sistem-sistem bangunan.  Peringkat rekabentuk merupakan peringkat awal yang dapat digunakan oleh perekabentuk bangunan untuk menerapkan aspek-aspek kawalan persekitaran bangunan.  Perkara ini memerlukan arkitek yang berketerampilan untuk menangani masalah-masalah kemerosotan kualiti persekitaran/iklim dalam bangunan di negara kita.

3.0 Mata Pelajaran

Kursus ini akan bermula dengan memahami persekitaran fizikal bangunan secara khusus, bermula dengan pengudaraan bangunan, pereputan dan pengusangan, kawalan haba dan cahaya, penyelenggaraan bangunan serta penjimatan tenaga. Pemahaman perlu diperkokohkan lagi dengan menilai keadaan sebenar kualiti kawalan alam sekitar bangunan secara pasif dan aktif serta kaedah pengintegrasiannya dengan keseluruhan sistem bangunan. Ia dihubungkaitkan pula dengan kefahaman terhadap keperluan rekabentuk berteraskan iklim menerusi contoh-contoh penyelesaian rekabentuk yang innovetif serta telah berjaya dimajukan untuk diterapkan dalam rekabentuk bangunan masa kini.

4.0 Penilaian

Kerjakursus: (40%)

Kajian Kes (30%)

                        Komponen 1 – PM.Dr.Abdul Majid

                        Komponen 2 – Dr.Sharifah Fairuz

                        Komponen 3 – Dr.Mohd.Zain

Persembahn atau seminar - 10%

Peperiksaan akhir: (60%)

 

PROGRAM

MINGGU

KANDUNGAN KURSUS

TENAGA PENGAJAR

1

 

 

 

13.11.2003

Pengenalan:

Pengudaraan Bangunan :

   Aspek perundangan (UBBL & akta/garispanduan)

   Iklim angin, Lapisan sempadan atmosfera

   Aerodinamik bangunan

PM.Dr.Ab Majid

2

 

20.11.2003

Penyejukan secara pasif – pengudaraan & rekabentuk:

   Kaedah tekanan angin

   Kaedah kesan tingkat, kajian kes & kualiti udara

3

27.11.2003

HARI RAYA PUASA

(KELAS DIGANTI PADA 4.12.2003)

 

4

4.12.2003

Kaedah bantuan pengudaraan:

   Kipas angin, ventilator dan penghawa dingin

5

11.12.2003

Hujan dan masalah pereputan bangunan:

   Masalah-masalah, punca dan cara mengatasinya

6

 

 

18.12.2003

Haba dan bangunan:

   Masalah haba matahari – kaedah kawalan secara innovetif

   Bangunan kaca dan permasalahannya

Dr.Sharifah

7

 

 

25.12.2003

Alir haba pada komponen binaan:

   Penebatan haba dan permasalahanya

   Warna dan bahan binaan

(CUTI KRISMAS – KELAS AKAN DIGANTI)

8

 

 

1.1.2004

Pencahayaan siang dan bangunan

   Pencahayaan sisi dan atas

   Pencahayaan pada bangunan tinggi dan kompleks

(CUTI TAHUN BARU – KELAS AKAN DIGANTI)

9

 

8.1.2004

Pencahayaan integrasi

   Penyelesaian secara innovetif

   Permasalahan semasa

10

15.1.2004

Tenaga dan bangunan.

 

Dr.Mohd Zin

11

22.1.2004

Rekabentuk bangunan, konsep bangunan pintar dan penjimatan tenaga.

12

29.1.2004

Konsep pengurusan bangunan dan penjimatan penggunaan tenaga.

13

5.2.2004

Penyelenggaraan bangunan & persekitaran.

Kemasan dan bahan

14

 

 

12.2.2004

Pembentangan dan perbincangan kajian kes.

 

 

Kesimpulan dan rumusan

PM.Dr.Ab Majid, Dr.Sharifah & Dr.Mohd Zin

 

 

PEPERIKSAAN

 

 

 

                                            RUJUKAN                                             

 

1.       Carmliet J et.al. Research In Building Physics. A.A Balkema Publishers. 2003.

2.       Ivor H.S. Building Maintenance. 2nd.Ed. Macmillan Press.Ltd. 1987.

3.       Richardson B. Remedial Treatment Of Buildings. 2nd.Ed. Butterworth – Heinemann. 1995.

4.       Oxley T.A & Gobert E.G. Dampness In Buildings. Butterworth – Heinemann. 2nd.Ed. 1983.

5.       Clive B. (Editor). Building Maintenance Technology In Tropical Climates. Singapore University Press. 1995.

6.       Sue R. Ecohouse 2 – A Design Guide. Architectural Press. 2nd.Ed. 2003.

7.       John R et.al. (Editor). Energy in Architecture – The European Passive Solar Handbook. B.T Batsford Ltd. 1994.

8.       Richards I. Ecology of The Sky – T R Hamzah & Yeang. Group Pty. Ltd. 2001.

9.       Cattherine S. Eco-Tech. Sustainable Architecture and High Technology. Thames & Hudson. 2001.

10.    Goulding J.R.et.al. (Editor). Energy Conscious Design – A Primer For Architects. B.T Basford Ltd. UK. 1993.

11.    Fuller M.  Environmental Control Systems – heating cooling lighting, McGraw-Hill.Inc, UK,1993.

12.    Cook N.J.  The Designer’s Guide to Wind Loading of Building Structures-Part 1, BRE, UK, 1985.

13.    Thomas R.  Environmental Design - An Introduction for Architects and Engineers, Chapman & Hall, UK,1996.

14.    Pritchard D.C.  Lighting, Longman Scientifik & Technical, UK, 5th. Ed., 1995.

15.    Ismail A.M. "Penjimatan tenaga menerusi rekabentuk yang berkesan", Bulletin HBP,Jld 4, No.1, 1992.

16.    Ismail A.M. "Keadaan basah dan lembap pada bangunan", Bulletin HBP,Jld.5, No.2, 1992.

17.    Ismail A.M. "Pengudaraan dan alir udara di dalam bangunan serta permasalahannya", Bulletin HBP,Jld.6 No.1, 1993.

18.    Ismail A.M. "Konflik Antara Pengoptimuman Penggunaan Cahaya Semulajadi (Cahaya Siang) dengan Cahaya Buatan (Lampu Elektrik) untuk Pencahayaan Ruang Dalaman Bangunan". Bulletin HBP,Jld.9, 1997.

19.    Ismail A.M & Idris M.F. “Issues on Tropical Architecture: High-Rise Buildings & Wind Driven Ventilation” . Proceeding of The 2nd. Civil Engineering National Seminar (Awam 2001). February 2002 Paper 1.

20.    Ismail A.M. “Issues on Tropical Architecture: Complete Disregard of The Climatic Design Aspect, Main Source of the Extreme Elevation in Indoor Temperature” – Journal of HBP.Vol.8, 2002.

21.    Ismail A.M. “Issues on Tropical Architecture: “Huge Trees as Natural Shading Elements, Issues Neglected by Designers ” – Journal of HBP. Vol.VI. ISSN0218-6536,1999.p. 32-40.

22.    Ismail A.M. “Issues on Tropical Architecture: Building Defects and Deterioration”. Convention on Healthy Campus, USM. 13-14 January 2003.

23.    Kandar M.Z. "Pengurusan Tenaga  di Bangunan Satu Pengenalan". Bulletin HBP, Jld.9, 1997.

24.    Kerajaan Malaysia. Environmental Quality Act and Regulations, Act 127. MDC, 1997.

25.    Kerajaan Malaysia. Undang-Undang Bangunan Seragam 1984.

26.    T.S Boutet. Controlling Air Movement – A Manual For Architects and Builders. McGraw-Hill. 1987.

27.    L.Morawska et.al. Indoor Air – An Integerated Approach. Elsevier. 1995.

  1. H.B Awbi. Ventilation of Buildings. F & FN Spoon.1991.

 

 

 

 

 

 

 

KULIAH 1

1. PENGENALAN:

3 KOMPONEN IKLIM YANG BERHUBUNG TERUS DENGAN BANGUNAN:

2. ANGIN DAN PENGUDARAAN BANGUNAN:

(ashrae, 1989)

 

2.1 ASPEK PERUNDANGAN (UBBL, 1984):

TAKRIFAN – JADUAL KETIGA (UNDANG-UNDANG KECIL 41).

 

BAHAGIAN III – RUANG KAWASAN, CAHAYA DAN PENGUDARAAN.

(PENGUDARAAN PERLU BUKAAN & KAWASAN LAPANG SERTA BENTUK KAWALAN)

30 : BANGUNAN MESTI DISEDIAKAN DENGAN RUANG UDARA

YANG:

31: (1) KECUALI DENGAN KEBENARAN BERTULIS RUANG

TERBUKA TIDAK BOLEH:

(A) DIUBAH

(B) DIBINA BUMBUNG / DISENGGARA DENGAN

MENGURANGKAN LUAS KAWASAN

31: (2) DENGAN MEMBERI NOTIS, PIHAK BERKUASA TEMPATAN

BERKUASA MEROBOH TAMBAHAN HARAM

 

32: (1) BANGUNAN YANG BERSEMPADAN DENGAN JALAN DAN

LORONG BELAKANG MESTI MEMILIKI KAWASAN

LAPANG:

    1. TIDAK KURANG DARIPADA 1.3 KAWASAN BINAAN (KEDIAMAN)
    2. TIDAK KURANG DARIPADA 1/10 KAWASAN BINAAN (LAIN-LAIN)

32: (2) KAEDAH PENGIRAAN KAWASAN LAPANG:

    1. KAWASAN NEUTRAL – UNTUK RUMAH KEDAI, TAMBAHAN 1 TINGKAT BUKAN UNTUK KEDIAMAN
    2. 0.5 LEBAR LORONG BELAKANG DIKIRA KAWASAN LAPANG
    3. UNJURAN < 1M DIKIRA KAWASAN LAPANG
    4. ANJAKAN KEBELAKANG OLEH GARIS BANGUNAN (RUMAH TERES) TIDAK BOLEH DIKIRA SEBAGAI KAWASAN LAPANG

32: (2) BAGI BANGUNAN YANG TIADA LORONG BELAKANG –

KAWASAN LAPANG MESTILAH SELEBAR > 2.5M BERSIH

33: BAGI BANGUNAN YANG TIADA LORONG BELAKANG –

KAWASAN LAPANG MESTILAH DITEMPATKAN DI BAHAGIAN

BELAKANG DAN MEMENUHI LEBAR LOT.

34: (1) UNTUK BANGUNAN YANG BERASINGAN, RUANG LEGA

MESTI DISEDIAKAN SELEBAR >2M DARI SEMPADAN KE

HUJUNG UNJURAN ATAU 4M ANTARA 2 BANGUNAN.

 

BUKAAN & TELAGA UDARA

39: (1) KEDIAMAN, PERNIAGAAN DLL.- TINGKAP >10% + BOLEH

BUKA > 5% LUAS BERSIH LANTAI

39: (2) HOSPITAL – WAD > 15% + BOLEH BUKA 7.5% LUAS

BERSIH LANTAI

39: (3) TANDAS/ BILIK AIR – BUKAAN KEKAL > 0.2M2/ UNIT

40: (1) (A) SAIZ TELAGA UDARA BANGUNAN:

    1. 2 TINGKAT – 7M2
    2. 4 TINGKAT – 9M2
    3. 6 TINGKAT – 11M2
    4. 8 TINGKAT – 13M2
    5. > 8 TINGKAT – 15M2

40: (1) (B) LEBAR MINIMUM TELAGA UDARA > 2.5M

40: (2) (A) SAIZ TELAGA UDARA TANDAS/ BILIK AIR:

    1. 2 TINGKAT – 3.5M2
    2. 4 TINGKAT – 4M2
    3. 6 TINGKAT – 4.5M2
    4. 8 TINGKAT – 5M2
    5. > 8 TINGKAT – 5.5M2

40: (1) (B) LEBAR MINIMUM TELAGA UDARA > 2M

41: (1) APABILA PENGUDARAAN SECARA MEKANIKAL

DICADANGKAN, UNDANG-UNDANG BERKENAAN

PENGUDARAN & PENCAHAYAAN SEMULAJADI & TINGGI

BILIK BOLEH DIABAIKAN (BUDI BICARA MAJLIS

TEMPATAN).

41: (2) APABILA BERLAKU KEROSAKAN SISTEM MEKANIKAL –

ADA KAEDAH PENGUDARAAN BANTUAN DALAM

TEMPOH ½ JAM SEPANJANG KEROSAKAN BERLAKU.

41: (3) JADUAL KETIGA DIGUNAKAN

41: (4) APABILA PENGUDARAAN SECARA MEKANIKAL & KEKAL

UNTUK TANDAS, BILIK AIR & KORRIDOR MENGIKUT

JADUAL TIGA DIADAKAN, PERATURAN UNTUK KAEDAH

SEMULA JADI TIDAK TERPAKAI.

 

BENTUK KAWALAN LAIN:

3. IKLIM ANGIN DAN LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA:

PENENTUAN KEUPAYAAN PENGUDARAAN SECARA SEMULA JADI DITENTUKAN OLEH 3 PERKARA:

 

3.1 IKLIM ANGIN

PADA SEKALA MAKRO

MALAYSIA DIPENGARUHI OLEH 3 ALIRAN ANGIN UTAMA DARI TIMUR LAUT DAN ASIA TENGAH, PASIFIK UTARA, AUSTRALIA, LAUTAN INDIA SELATAN DAN PASIFIK SELATAN YANG MEMBENTUK SEMPADAN:

 

ALIRAN ANGIN INI MELINTASI MALAYSIA DISERTAI DENGAN HUJAN MEMBENTUK 3 MUSIM UTAMA:

RUMUSAN ALIRAN ANGIN (MALAYSIA)

TEMPOH JENIS ANGIN KAWASAN TERLIBAT
NOVEMBER MONSUN TIMUR-LAUT KESELURUHAN
DISEMBER   SEMENANJUNG
JANUARI (KUAT, MEMBAWA  
FEBRUARI BERSAMA HUJAN LEBAT) PANTAI TIMUR
MAC    
APRIL TEMPOH TRNSISI KESELURUHAN
MEI (LEMAH & BERUBAHUBAH) SEMENANJUNG
JUN MONSUN BARAT-DAYA UTARA
JULAI (TIDAK SEKUAT TL) SEMENANJUNG
OGOS    
SEPTEMBER ANGIN SELATAN SELATAN DIBAWAH
OKTOBER (TIDAK KUAT) GL 50U
OKTOBER TEMPOH TRNSISI KESELURUHAN
NOVEMBER (LEMAH & BERUBAHUBAH) SEMENANJUNG

 

DI KAWASAN PANTAI TERDAPAT ANGIN DARAT DAN LAUT – KAWASAN 16 KM DARI PANTAI, KELAJUAN ! 3M/S (TERUTAMANYA PANTAI BARAT).

ANGIN LAUT:

ANGIN DARAT:

KELAJUAN & CIRI-CIRI KHAS:

UMUMNYA, KELAJUAN MAKSIMUM ANGIN PERMUKAAN ! 8M/S DENGAN KELAJUAN DERUAN "GUST" < 13M/S.

PERATUS TEMPOH TENANG - 20% - 50%, BERGANTUNG KEPADA LOKASI.

RIBUT "SQUALLS" TEMPATAN DAN SEIRING AKTIF PADA BULAN MEI HINGGA OGOS TERMASUKLAH RIBUT SUMATRA.

RIBUT SELAJU 20.8M/S HINGGA 28.5 M/S INI BERUPAYA MEMBAWA BENCANA KEPADA STRUKTUR BANGUNAN DAN PERSEKITARAN (RUJUK SEKALA BEAUFORT).

 

TERDAPAT 2 FAKTOR UTAMA PENENTU IKLIM ANGIN:

1. TOPOGRAFI TEMPATAN

2. FAKTOR-FAKTOR METEOROLOGIKAL

 

3.1.1 TOPOGRAFI TEMPATAN

ANGIN YANG SAMPAI KE SATU-SATU LOKASI MERENTASI BANYAK HALANGAN (LAUT, BUKIT-BUKAU, BANDAR DSB.).

HALANGAN INI MERUBAH CIRI-CIRI ASALNYA (KELAJUAN/ ARAH & KANDUNGAN KOMPONENNYA).

 

UNTUK REKABENTUK:

V{a,b,c,….,z} = VB Sa Sb Sc….Sz

IAITU:

V = KELAJUAN REKABENTUK ANGIN DI TAPAK

VB = MIN SEJAM KELAJUAN ANGIN

S = FAKTOR ‘S’ (DITENTUKAN OLEH KEADAAN

TOPOGRAFI LALUAN)

KEKASARAN TERAIN ‘S’ DIKELASIFIKASIKAN BERDASARKAN PARAMETER KEKASARAN AERODINAMIK ‘zo’ ATAU KEKASARAN PERMUKAAN TANAH.

zo PADA KATEGORI 0 = 0.003M UNTUK PERMUKAAN RATA SEPERTI AIR YANG LUAS, MENINGKAT SEHINGGA 0.8M UNTUK PUSAT BANDAR DENGAN BANGUNAN 4 TINGKAT DAN KE ATAS DENGAN KETUMPATAN LUAS PLAN ANTARA 30% HINGGA 50%.

 

3.1.2 FAKTOR-FAKTOR METEOROLOGIKAL (KELAJUAN DAN ARAH)

DATA ANGIN LAZIMNYA DIPEROLEHI DARI BACAAN ANEMOMETER PADA ARAS 10M.

DATA INI DIPENGARUHI OLEH 2 KOMPONEN ANGIN:

CONTOH: RAJAH 2

 

3.2 LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA (ATMOSPHERIC

BOUNDARY LAYER)

KADAR PENGUDARAAN DAPAT DITENTUKAN DENGAN MENGETAHUI TABURAN TEKANAN ANGIN DI LUAR BANGUNAN.

TEKANAN ANGIN PULA DITENTUKAN OLEH:

PERBEZAAN TEKANAN ANGIN MERENTASI BUKAAN MERUPAKAN DAYA PENGGERAK UNTUK ANGIN MENGALIR.

MIN TEKANAN ANGIN pw MERUJUK KEPADA TEKANAN STATIK RUJUKAN DINYATAKAN SEBAGAI:

pw = 0.5 Cp r V2 (Pa) ------- (ii)

IAITU: Cp = PEKALI TEKANAN STATIK

V = KELAJUAN ANGIN PADA TINGGI RUJUKAN (M/S)

r = KETUMPATAN UDARA

Cp DIPEROLEHI MENERUSI KAEDAH MODEL BERSEKIL DIDALAM TEROWONG ANGIN.

PEKALI TEKANAN STATIK UNTUK JULAT KELAJUAN ANGIN TERTENTU BOLEH DIGUNAKAN UNTUK MENILAI TEKANAN ANGIN SEBENAR DI DALAM SATU LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA TERTENTU.

LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA "ATMOSPHERIC BOUNDARY LAYER" (ABL) BERMAKSUD:

SATU KAWASAN ALIRAN BERHAMPIRAN PERMUKAAN OBJEK YANG DIPENGARUHI OLEH KESAN TEGASAN RICIH "SHEAR STRESS" OBJEK BERKENAAN (COOK, 1985).

UNTUK BUMI:

SATU KAWASAN ANGIN YANG DIPENGARUHI OLEH PERMUKAAN BUMI – ALIRAN ANGINNYA BERGELORA DENGAN NILAI NOMBOR REYNOLD YANG BESAR.

KAWASANNYA MELIPUTI RUANG DI ANTARA PERMUKAAN TANAH DAN TINGGI CERUN SECARA TEORI (Zg). IA TERBAHAGI 2 DAERAH:

LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA MERUPAKAN SEKALA MENEGAK ALIRAN ANGIN , CERUN ANGIN TERBENTUK OLEH TEKANAN, CORIOLIS DAN DAYA PECUTAN.

BERHAMPIRAN PERMUKAAN TANAH, DAYA TAMBAHAN OLEH GESERAN PERMUKAAN MENYEBABKAN PENURUNAN KELAJUAN. CONTOH:

HALANGAN PANJANG MENGURANGKAN KELAJUAN ANGIN SEBANYAK 50% PADA JARAK 10 KALI TINGGINYA, DAN 25% PADA JARAK 20 KALI TINGGINYA.

TERDAPAT 2 CIRI UTAMA ANGIN DI KAWASAN INI:

 

KEADAAN PERMUKAAN DINYATAKAN SEBAGAI "KEKASARAN AERODINAMIK" (zo).

ALIRAN DI ATAS PERMUKAAN BUMI YANG KEBANYAKANNYA KASAR MEMBENTUK GELORA DAN PUSAR.

RAJAH 3: CERUN KELAJUAN ANGIN & LAPISAN SEMPADAN (MODEL POWER LAW)

 

MIN KELAJUAN ANGIN (Vz) PADA SEBARANG TINGGI H DINYATAKAN SEBAGAI:

Vz/Vg = {Z/Zg}a ------------(iii)

IAITU:

Vz = KELAJUAN PADA TINGGI z

Vg = KELAJUAN PADA TINGGI Zg (KETINGGIAN CERUN)

 

NILAI Zg DAN a

JENIS TERRAIAN Zg (m) a
TANAH LAPANG 275 0.16
BANDAR 400 0.28
PUSAT BANDAR 500 0.4

 

KEGUNAAN:

CONTOH PULAU PINANG & ANDAIKAN ANGIN BERTIUP DARI STESEN KAJICUACA BAYAN BARU (TANAH LAPANG) MENUJU BANDAR BAYAN BARU.

DI TAPAK KAJICUACA "POWER LAW" a = 0.16 DIGUNAKAN.

KELAJUAN ANGIN PADA TINGGI CERUN 275 M MELEBIHI KELAJUAN PADA KETINGGIAN 10 M DI TAPAK DENGAN FAKTOR BERIKUT:

 

Vg/ V10 = (275/10)0.16

Vg = 1.7 V10

DENGAN KAEDAH SIMULASI UNTUK BANDAR BAYAN BARU (KOMPUTER / TEROWONG ANGIN)

KELAJUAN BEBAS DI ATAS TINGGI RUJUKAN "H" DI ATAS BANGUNAN TERTINGGI (HOTEL EQUATORIAL) BOLEH DIPEROLEHI:

VH/ Vg = (H/400)0.28

VH = Vg / (H/400) 0.28 = 1.7 V10 (H/400) 0.28

SEKIRANYA VH = V ref, MAKA

TEKANAN ANGIN SEBENAR PADA DINDING BANGUNAN PADA TINGGI X (m) BOLEH DIPEROLEHI DARI:

PX = CP X 0.5 r V2 ref

IAITU:

CP = PEKALI TEKANAN DITENTUKAN MENERUSI SIMULASI

DI TEROWONG ANGIN (CP = P1/Pref) ATAU JADUAL BRE

r = KETUMPATAN UDARA (1.293 kg/m3 PADA 0O C)

OLEH ITU:

PX = CP X 0.613 V2 ref

 

4.0 AERODINAMIK BANGUNAN:

MENJELASKAN INTERAKSI ANTARA LAPISAN SEMPADAN ATMOSFERA DAN BENTUK BANGUNAN.

DATA SEBANAR KELAJUAN ANGIN DAN KESAN LAPISAN SEMPADAN

KESAN PROFIL LAPISAN SEMPADA PADA CORAK ALIRAN ANGIN YANG MENGENAI BANGUNAN

CORAK ALIRAN ANGIN PADA BAHAGIAN HADAPAN BANGUNAN

CORAK ALIRAN ANGIN YANG MENUNJUKKAN PERPISAHAN PADA PENJURU TAJAM

 

CORAK ALIRAN ANGIN DI BAHAGIAN BELAKANG BANGUNAN

TABURAN PEKALI TEKANAN (Cp) PADA PERMUKAAN DEPAN SEBUAH "BLUFF BODY"

TABURAN PEKALI TEKANAN (Cp) PADA BUMBUNG RATA

ALIRAN MENERUSI KEPINGAN BERONGGA DAN PADU

KESAN KECERUNAN BUMBUNG PADA ALIRAN

KESAN PROFIL MIN ANGIN KEPADA PEMBENTUKAN VORTEX OLEH BENTUK SELINDER

KESAN SEKELOMPOK STRUKTUR SELINDER YANG TERDEDAH KEPADA ALIRAN ANGIN

TABURAN TEKANAN (PEKALI TEKANAN Cp) PADA BENTUK BANGUNAN LAZIM. TEKANAN PALING KUAT IALAH PADA TITIK 2/3 PADA DINDING YANG MENGHADAP ANGIN.

KULIAH 2

1.0 PENYEJUKAN SECARA PASIF: PERANAN PENGUDARAAN

PERGERAKAN UDARA MEMPENGARUHI:

KETULENAN UDARA

SUHU & KELEMBAPAN/ WAP AIR

KEADAAN INI MEMPENGARUHI PULA:

KESIHATAN

KESELESAAN DAN KEBAJIKAN

CARA BAGAIMANA PENGHUNI BERHUBUNG DENGAN IKLIM MIKRONYA MENENTUKAN JENIS PERSEKITARAN IKLIM BANGUNAN.

OLEH ITU, PERGERAKAN UDARA BERPERANAN MENENTUKAN KUALITI KEHIDUPAN.

 

PENGUDARAAN PASIF

BERMAKSUD: PROSES PENGUDARAAN YANG DIHASILKAN OLEH TEKANAN SECARA NATURAL OLEH ANGIN DAN KESAN TINGKAT.

PERTUKARAN UDARA UNTUK PENGUDARAAN BANGUNAN MEMERLUKAN KADAR DI ANTARA 5 HINGGA 500 PERTUKARAN UDARA PER JAM "AC/H".

 

PERTUKARAN UDARA MEWAKILI 20% HINGGA 40% BEBAN HABA BANGUNAN

PERTUKARAN UDARA MENAMBAH/ MENGURANGKAN BEBAN HABA BANGUNAN DENGAN 3 CARA:

  1. UDARA YANG MASUK MEMENASKAN/ MENYEJUKKAN (SUHU MENINGKAT/ MENURUN)

KADAR HABA YANG DITERIMA:

qs = Q r cp D t

IAITU:

qs = KEHILANGAN HABA, W

Q = KADAR ALIRAN UDARA, m3/s

cp = HABA TENTU UDARA, KJ/(kg.OC)

D t = BEZAAN SUHU LUAR – DALAM, 0C

  1. PERTUKARAN UDARA MENAMBAH/ MENGURANGKAN KANDUNGAN WAP AIR DALAM BANGUNAN
  2. KADAR HABA YANG DITERIMA:

    qI = Q hfg D W

    IAITU:

    qI = BEBAN HABA PENDAM, W

    Q = KADAR ALIRAN UDARA, m3/s

    Hfg = HABA PENDAM WAP PADA SUHU TERTENTU, J/kg (! 2.34 x 106)

    D W = KADAR KELEMBAPAN UDARA DI DALAM TOLAK KADAR KELEMBAPAN DI LUAR, UNIT JISIM AIR/UNIT JISIM UDARA KERING (kg/kg)

  3. PERTUKARAN UDARA BOLEH MENINGKATKAN BEBAN HABA DENGAN MENGURANGKAN PRESTASI PENEBATAN BAHAGIAN DINDING LUAR BANGUNAN (SUKAR DIKIRA).

 

2.0 KRITERIA PEMILIHAN

SITUASI A: (RUANG KRITIKAL)

SEPATUTNYA, PENGUDARAAN SEMULAJADI DIJADIKAN KEUTAMAAN KECUALI DALAM SITUASI PENGUDARAAN SECARA MEKANIKAL MENJADI AMAT PERLU SEPERTI:

  1. APABILA UDARA YANG DI ALIR KELUAR AMAT TERCEMAR OLEH BAHAN BERACUN DAN PERLU PENAPISAN UNTUK MENGELAK MELANGGARI PERATURAN SEPERTI DI KILANG-KILANG DAN PREMIS PERUSAHAAN.
  2. APABILA KAWALAN JANGKITAN DAN PENGURANGAN PEREBAKAN BEKTERIA MENERUSI UDARA AMAT DIPERLUKAN SEPERTI DI UNIT KAWALAN KHAS DAN DEWAN BEDAH HOSPITAL.
  3. APABILA UDARA DILUAR TERLALU TERCEMAR DAN DIPENUHI HINGAR SERTA AMAT BERDEBU, UDARA DI DALAM YANG BERSIH AMAT DIPERLUKAN.
  4. APABILA TEMPAT LETAK KERETA DI BAWAH TANAH DAN TEROWONG DIPENUHI OLEH GAS KARBON MONOKSIDA, WAP PETROL DAN ASAP PERLU DIKELUARKAN.

SITUASI B: (BEBAN HABA DALAMAN TINGGI DAN SEDERHANA)

    1. SISTEM MEKANIKAL BOLEH MEMBANTU KEKURANGAN SISTEM SEMULAJADI SEPERTI :
    2. APABILA DEWAN PERHIMPUNAN ATAU KULIAH YANG DIPENUHI PENGHUNI.
    3. DI DALAM DAPUR PERNIAGAAN, BILIK AIR DAN DAPUR RUMAH YANG BANYAK WAP AIR.
    4. DI DALAM RUANG YANG BEBAB HABANYA SEDERHANA SEPERTI PEJABAT AM, SISTEM SEMULAJADI BOLEH BERKESAN DIGUNAKAN KECUALI PADA KETIKA SUHU DI LUAR AMAT TINGGI DAN WAKTU KETIADAAN ANGIN BERTIUP.

SITUASI C: (BEBAN HABA DALAMAN RENDAH)

    1. RUANG-RUANG AWAM SEPERTI KANTIN, KORRIDOR, LOBI AWAM DAN LOBI LIF TIDAK PERLU SISTEM MEKANIKAL DAN BOLEH DIKENDALIKAN 100% OLEH SISTEM SEMNULAJADI SEKIRANYA REKABENTUKNYA SESUAI.

 

3.0 MEKANISME PENGGERAK

SISTEM SEMULA JADI PENGUDARAAN DIGERAKKAN OLEH TIGA KAEDAH:

  1. TEKANAN ANGIN
  2. KESAN TINGKAT (PERBEZAAN SUHU)
  3. CAMPURAN TEKANAN ANGIN DAN PERBEZAAN SUHU

 

  1. PENGUDARAAN OLEH TEKANAN ANGIN

DALAM IKLIM PANAS-LEMBAP, KELAJUAN ANGIN DIPERLUKAN UNTUK MENYEJUKKAN KULIT.

ANGIN YANG ADA PERLU DIPERANGKAP DAN DIGUNAKAN SEPENUHNYA.

KESAN ANGIN KETERLALUAN BOLEH DIKAWAL MENGGUNAKAN KAEDAH MANUAL ATAU OTOMATIK.

APABILA ANGIN BERTIUP DAN MENGENAI BANGUNAN, TEKAKAN STATIK TERBENTUK DI BAHAGIAN DINDING LUAR DAN DITENTUKAN OLEH ARAH ANGIN.

BERDASARKAN BS 5925 (1991), TABURAN TEKANAN DIPENGARUHI OLEH BEBERAPA FAKTOR:

TEKANAN PERMUKAAN POSITIF DI BAHAGIAN ANGIN DATANG DAN NEGATIF DI BAHAGIAN BELAKANG ANGIN. WALAUBAGAIMANAPUN, TEKANAN PADA SISI BOLEH JADI NEGATIF ATAU POSITIF BERGANTUNG KEPADA SUDUT TUJU ANGIN DAN BENTUK BANGUNAN.

TEKANAN OLEH ANGIN PADA PERMUKAAN BANGUNAN DINYATAKAN MENERUSI:

Pw = 0.5 r Vr2 Cp ----------------(i)

Cp IALAH KADAR TIDAK BERDIMENSI DITAKRIFKAN SEBAGAI:

Cp = p / 0.5 r Vr2 --------------(ii)

IAITU:

pw = TEKANAN OLEH ANGIN (Pa)

p = TEKANAN PERMUKAAN ATAU TEKANAN ALIRAN

BEBAS (Pa)

Vr = KELAJUAN ANGIN RUJUKAN PADA TINGGI RUJUKAN

r (m/s)

r = KETUMPATAN UDARA (kg/m2)

NILAI PEKALI TEKANAN (Cp ) DIPEROLEHI MENERUSI UJIAN BERSEKIL DI DALAM TEROWONG ANGIN.

KADAR PENGUDARAAN UNTUK SATU-SATU KELAJUAN DAN ARAH ANGIN BOLEH DIANGGARKAN APABILA MAKLUMAT BERIKUT DIKETAHUI:

  1. KEDUDUKAN CIRI ALIRAN "FLOW CHARACTERISTIC" KESEMUA BUKAAN.
  2. TABURAN TERPERINCI MIN PEKALI TEKANAN PERMUKAAN UNTUK ARAH ANGIN BERKENAAN.
  3. SUHU UDARA LUAR DAN DALAM.

SEKIRANYA HANYA BUKAAN BESAR SEPERTI TINGKAP DAN PINTU SAHAJA DIPERTIMBANGKAN, KADAR ALIRAN "FLOW RATE" BOLEH DIKIRA MENGGUNAKAN PERSAMAAN BERIKUT:

Q = Cd A (2dp/r )0.5 (m3/s) -------------- (iii)

IAITU:

Cd = PEKALI KELUARAN "DISCHARGE", 0.61 (ALIRAN

ORIFIS TAJAM)

A = LUAS BUKAAN BERKESAN (m2)

dp = (pwo – pi) BEZAAN TEKANAN MERENTASI TEKANAN,

(pwo = TEKANAN ANGIN DILUAR & pi = TEKANAN DI DALAM), (Pa)

r = KETUMPATAN UDARA (kg/m3)

KADAR PENGUDARAAN (n) DITAKRIFKAN SEBAGAI KADAR ALIRAN SECARA ISIPADU (Q) YANG MEMASUKI SEBUAH RUANG DIBAHAGIKAN DENGAN ISIPADU RUANG (v).

IA LAZIMNYA DI NYATAKAN SEBAGAI BILANGAN KALI PER JAM SESEBUAH RUANG DIGANTIKAN UDARANYA DENGAN UDARA BERSIH DARI LUAR.

n = Q/v (m3/h)/(m3) -----------------(iv)

TERDAPAT FAKTOR LAIN YANG MEMPENGARUHI ALIRAN ANGIN KEDALAM RUANG UNTUK PENGUDARAAN SEPERTI ORIENTASI, CIRI-CIRI LUARAN, LOKASI DAN SAIZ BUKAAN, JENIS KAWALAN BUKAAN, DAN SEKATAN DALAMAN.

 

2. PENGUDARAAN OLEH KESAN TINGKAT (BEZAAN SUHU)

PERBEZAAN SUHU DI LUAR DAN DI DALAM BANGUNAN AKAN MENGHASILKAN PERBEZAAN KETUMPATAN UDARA.

BUKAAN PADA ARAS YANG BERLAINAN MENGHASILKAN PERBEZAAN TEKANAN YANG BOLEH MENGHASILKAN ALIRAN.

UDARA PANAS YANG RENDAH KETUMPATANNYA NAIK DAN KELUAR MELALUI BUKAAN DI ATAS, UDARA SEJUK MASUK DARI BUKAAN DI BAWAH.

PENEMUAN PENYELIDIKAN MENYATAKAN:

TEKAN OLEH KESAN TINGKAT BOLEH DINYATAKAN DENGAN MERUJUK KEPADA ARAS TEKANAN NEUTRAL "NEUTRAL PRESSURE LEVEL" (NPL):

dp = r g (h – hNPL)(ti – to)/to --------------------(v)

IAITU:

r = KETUMPATAN UDARA (kg/m3)

g = MALAR GRAVITI (9.81 m/s2)

h = TINGGI PENGAMATAN (m)

hNPL = TINGGI ARAS TEKANAN NEUTRAL (m)

 

3.0 PENGUDARAAN CAMPURAN (TEKANAN ANGIN & KESAN TINGKAT)

PERGERAKAN ANGIN SEBENAR MENERUSI BANGUNAN ADALAH KOMPLEKS DISEBABKAN OLEH ADANYA SEKATAN & SUMBER HABA DALAMAN.

ANGIN DAN KESAN TINGKAT BOLEH JADI BERTINDAK SERENTAK PADA ARAH YANG SAMA ATAU BERLAWANAN DAN MENGHASILKAN KESAN PADUAN.

KESAN KESELURUHAN DITENTUKAN OLEH ARAH ANGIN DAN NILAI SUHU LUARAN DAN DALAMAN.

SECARA KUALITATIF, KESAN BERSIH KEDUA-DUANYA DIJELASKAN MENERUSI RAJAH BERIKUT:

3.0 TEKANAN 2:KESAN TINGKATAN 3: KOMBINASI 1+2

ANGIN

PRESTASI TEKANAN ANGIN DAN TIGKAT DI DALAM SESEBUAH BANGUNAN DITENTUKAN OLEH BEBERAPA FAKTOR SEPERTI:

BANGUNAN TINGGI DENGAN HALANAGN DALAMAN RENDAH, KESAN TINGKAT MENJADI UTAMA.

BANGUNAN TERPENCIL & TERDEDAH KEPADA ANGIN, ANGIN MENJADI LEBIH UTAMA.

KADAR PENGUDARAAN BUKAN HASIL TAMBAH TERUS KEDUA-DUA KADAR ALIRANNYA.

JUMLAH KADAR ALIRAN DINYATAKAN MENERUSI FORMULA BERIKUT:

Qws = (Qw2 + Qs2)0.5 --------------(vi)

IAITU:

Qws= KADAR ALIRAN OLEH KEDUA-DUA ANGIN &

KESAN TINGKAT

Qw = KADAR ALIRAN OLEH ANGIN SAHAJA

Qs = KADAR ALIRAN OLEH KESAN TINGKAT SAHAJA

 

 

 

4.0 MASALAH KUALITI UDARA & PENGUDARAAN

SINDROM BANGUNAN SAKIT "SICK BUILDING SYNDROME" – BANGUNAN BERPENGUDARAAN LEMAH DAN SEMPIT (KESAN SAMPINGAN PENJIMATAN).

TANDA-TANDA:

SESAK NAFAS

KERING KERONGKONG

SAKIT KEPALA DLL.

CONTOH BAHAN PENCEMAR UDARA DALAM BANGUNAN KEDIAMAN:

SUMBER JENIS PENCEMAR
DI LUAR BANGUNAN  
UDARA BIASA SO2, NO, NO2, O3, HIDROKARBON, CO, ZARAH-ZARAH
KENDERAAN BERMOTOR CO, Pb, HIDROKARBON, ZARAH-ZARAH
TANAH RADON
   
DI DALAM BANGUNAN  
(BAHAN-BAHAN BINAAN)  
  • KONKRIT, BATU
RADON
  • PAPAN GENTIAN, PAPAN LAPIS
FORMALDEHIDA
  • PENEBATAN
FORMALDEHIDA, BULU KACA
  • PERINTANG API
ASBESTOS
  • PELEKAT
BAHAN ORGANIK
  • CAT
RAKSA, BAHAN ORGANIK
(KANDUNGAN BANGUNAN)  
  • MEMASAK, PEMBAKARAN
CO, NO, NO2, FORMALDEHIDA, ZARAH-ZARAH
  • PERABUT
BAHAN ORGANIK
  • SALORAN AIR, GAS
RADON
(PENHUNIAN MANUSIA)  
  • AKTIVITI METABOLIK
H2O, CO2, NH3, BAU
(AKTIVITI MANUSIA)  
  • MEROKOK
SO2, NO, NO2, O3, HIDROKARBON, CO, ZARAH-RAH
  • AEROSOL
FLUROCARBON, VINYL KLORIDA
  • MENCUCI & MEMASAK
BAHAN ORGANIK, NH3,BAU
  • HOBI
BAHAN ORGANIK

SUMBER: ASHRAE HANDBOOK, 1989

PERTIMBANGAN ARAS UDARA UNTUK MENGELUARKAN UDARA KOTOR, MENGAWAL WAP AIR DAN KARBONDIOKSIDA DAN BAU TELAH DIJADIKAN DASAR PENENTUAN KADAR TUKARAN UADARA. KADAR LAZIM CO2 DI LUAR IALAH 0.03%.

WALAUBAGAIMANAPUN, PENGEKALAN KADAR KARBON DIOKSIDA (CO2) PADA ARAS 0.1% TELAH DIJADIKAN ASAS YANG MEMERLUKAN 7.5 L/s UDARA LUAR UNTUK SEORANG.

MANUSIA BIASA YANG SIHAT BOLEH MENERIMA CO2 PADA TAHAP 0.5% TANPA SYMPTHOM YANG TIDAK DIINGINI BERLAKU. (ASHRAE, STANDARD 62)

PENERIMAAN BAU ADALAH SUBJEKTIF DAN SUKAR UNTUK DINILAI SECARA KIANTITATIF.

KUALITI UDARA LAZIMNYA DITENTUKAN OLEH CITARASA MANUSIA TERHADAP PELBAGAI BAU YANG ADA DI UDARA.

SEBAHAGIAN DARIPADA PENCEMAR BAHAYA SEPERTI KARBON MONOKSIDA DAN RADON TIDAK DAPAT DIKESAN OLEH MANUSIA MENERUSI DERIA BAU WALAUPUN PADA TAHAP KOSENTRASI YANG TINGGI.

KUALITI ASAS UDARA DALAM RUANG BOLEH DIKAWAL MENERUSI 2 CARA:

ASAS KAWALAN KUALITI UDARA DALAMAN PERLU MEMPERTIMBANGKAN 2 LAGI FAKTOR DISAMPING FAKTOR TERMA:

 

FANGER, 1990 TELAH MENGGARISKAN LANGKAH BARU MENENTUKAN KEPERLUAN PENGUDARAAN BERDASARKAN KUALITI UDARA:

  1. TENTUKAN KUALITI UDARA DALAMAN (Ci) YANG DIHARAPKAN DARIPADA 3 ARAS PERATUSAN SEPERTI JADUAL 1 DIBAWAH:
  2. ARAS KUALITI % TAKPUAS KUALITI UDARA YG DIHARAP (DECIPOL) KEPERLUAN KADAR PENGUDARAAN

    *(L/s.olf)

    KUALITI TINGGI 10 0.6 16
    KUALITI UDARA

    STANDARD

    20 1.4 7
    KUALITI UDARA MINIMUM 30 2.5 4

    *ANDAIKAN UDARA DI LAUAR BERSIH DAN KEBERKESANAN PENGUDARAN IALAH 1

    TAKRIF:

    1DECIPOL IALAH PENCEMARAN YANG DISEBABKAN OLEH SEORANG STANDARD (1olf) DENGAN PENGUDARAAN 10 L/s UDARA BERSIH. OLEH ITU 1decipol = 0.1 olf/(L/s)

    1 olf IALAH KADAR PENGELUARAN PENCEMAR UDARA (BIOEFFLUENTS) DARIPADA SEORANG STANDARD.

  3. ANGGARKAN NILAI KUALITI UDARA DI LUAR ( ) DARIPADA JADUAL 2 DI BAWAH
  4. LOKASI KUALITI UDARA (DECIPOL)
    DI PERGUNUNGAN, LAUT 0
    DI BANDAR, KUALITI TINGGI <0.1
    DI BANDAR, KUALITI SEDERHANA 0.2
    DI BANDAR, KUALITI RENDAH >0.5
  5. ANGGARKAN KEKUATAN SUMBER PENCEMARAN DI DALAM BANGUNAN DARIPADA JADUAL 3. BEBAN olf PER PENGHUNI DITENTUKAN BERDASARKAN AKTIVITI FIZIKAL DAN TAHAP MEROKOK PENGHUNI.
  6.  

    AKTIVITI BEBAN olf

    (olf / PENGHUNI)

    DUDUK, 1 – 2MET.*  
    0% PEROKOK 1
    20% PEROKOK 2
    40% PEROKOK 3
    100% PEROKOK 6
       
    GERAKAN FIZIKAL  
    ARAS RENDAH, 3 MET. 4
    ARAS SEDERHANA, 6 MET. 10
    ARAS TINGGI (AHLI SUKAN), 10 MET 20
  7. ANGGARKAN PENGHUNIAN BILIK. UNTUK PERNIAGAAN BIASA DAN PERKERANIAN, KADAR PENGHUNIAN IKALAH DI ANTARA 0.05 HINGGA 0.1 PENGHUNI / (m2 LANTAI)
  8. JUMLAH KEKUATAN PENCEMARAN OLEH PENGHUNI BOLEH DI TENTUKAN DENGAN MENDARABKAN BEBAN UNTUK SEORANG DENGAN SAIS PENGHINIAN.
  9. PENCEMARAN OLEH KOMPONEN BANGUNAN TERMASUK, PERABUT, PERMAIDANI DAN SISTEM PENGUDARAAN BOLEH DIANGGARKAN DARIPADA JADUAL 4 BERIKUT:
  10. DATA DARIPADA BANGUNAN SEDIA ADA MIN BEBAN olf

    {olf / (m2 LANTAI)}

    JULAT BEBAN olf

    {olf / (m2 LANTAI)}

    PEJABAT 0.3 0.02 – 0.95
    SEKOLAH (KELAS) 0.3 0.12 – 0.54
    DEWAN PERHIMPUNAN 0.5 0.13 – 1.32
    BANGUNAN LAIN 0.05 – 0.1  
  11. SETERUSNYA, JUMLAH BEBAN (G) olf BOLEH DIKIRA DENGAN MENCAMPUR BILANGAN PENGHUNI DAN BEBAN BANGUNAN.
  12. UNTUK PENCAMPURAN UDARA SEMPURNA, KEBERKESANAN PENGUDARAAN (Ev) DIANGGARKAN SEBAGAI 1, ATAU UNTUK PENCAMPURAN TIDAK SEMPURNA NILAI BERIKUT BOLEH DIGUNAKAN:
  13. Ev = Ce / CI ---------------(i)

    IAITU:

    Ce = KEPEKATAN PENCEMARAN UDARA MASUK

    Ci = KEPEKATAN PENCEMARAN UDARA DIRUANG

    KEDIAMAN

  14. JUMLAH KADAR PENGUDARAAN (Qc) BERDASARKAN PRINSIP KUALITI UDARA BOLEH DIKIRA DENGAN MENGGUNAKAN FORMULA BERIKUT:

Qc = 10{G / (Ci – Co) x 1/ Ev ---------------(ii)

IAITU:

Qc = KADAR PENGUDARAAN YANG DIPERLUKAN UNTUK

KESELESAAN (L/s m2 LANTAI)

G = JUMLAH BEBAN PENCEMARAN (olf)

CI = KUALITI UDARA DI DALAM YANG DIHARAPKAN

(DECIPOL)

Co = KUALITI UDARA DI LUAR

Ev = KEBERKESANAN PENGUDARAAN

 

AWBI, (1991) TELAH MENILAI KADAR PENGUDARAAN BERDASARKAN RUMUSAN FANGER UNTUK PEJABAT DENGAN KEPERLUAN KUALITI UDARA 20% (1.4 DECIPOL) DAN BEBAN PENCEMARAN 0.7 olf/m2 DAN DIBANDINGKAN DENGAN KEPERLUAN STANDARD LAIN SEPERTI JADUAL BERIKUT:

 

SUMBER KADAR PENGUDARAAN KADAR PENGUDARAAN

(L/s m2)

PRINSIP BARU FANGER 5.0
ASHRAE STANDARD 62 (1989) 0.7
BS 5925 1.3
DIN 1946 STANDARD 1.9

PEJABAT DENGAN KETUMPATAN PENGHUNIAN 0.1 PENGHUNI/ m2 DAN ADA PEROKOK.

NILAI KADAR PENGUDARAAN DALAM UNIT AC/JAM BOLEH DIPEROLEHI DENGAN MENGGUNAKAN:

n = (Q x 36000)/ ISIPADU

OLEH SEBAB ITU: 5.0 L/s m2 = 6 AC/JAM

 

 

NOTA:

PENGUDARAAN SEMULAJADI BOLEH BERJAYA DENGAN SYARAT:

UNTUK ALIRAN RENTAS (2 TINGKAP SEDERET & BERTENTANGAN), LEBAR BANGUNAN TIDAK MELEBIHI 12m LEBAR.

ANGIN BERUPAYA MEMBANTU PENGUDARAAN.

BANGUNAN TINGGI JUGA MAMPU MENERAPKAN PENGUDARAAN SEMULAJADI.

 

CONTOH SISTEM PASIF (PENGUDARAAN) UNTUK BANGUNAN TINGGI YANG TELAH BERJAYA:

HOTEL EQUATORIAL (LOBI)

THE MESSE & BOSCH TOWERS (CLIMATIZED ENVELOP)

THE HESSISCHE LANDESBANK TOWER (SOLAR CHIMNEY) PADA DINDING LUAR

THE COMMERZBANK HEADQUARTERS (SKY GARDEN)

GATEWAY II (ATRIUM & STACK EFFECT)

(RUJUK: "TWO TOWERS IN FRANKFURT". ARCHITECTURAL REVIEW, NO.1143. MAY 1992 & "THE NEW DOWNTOWN : FRANKFURT". ARCHITECTURAL RECORD, VOL.180. NO.6. JUNE 1992)

 

KULIAH 3

 

1.0 ALAT & KAEDAH BANTUAN PENGUDARAAN

 

APABILA TIADA ANGIN BERTIUP, KESAN TINGKAT PULA TIDAK BERKESAN & SUHU UDARA BERADA PADA ARAS YANG TINGGI, KAEDAH BANTUAN PENGUDARAAN DIPERLUKAN UNTUK MEREDAKAN KLEADAAN INI.

 

ALAT-ALAT BANTUAN YANG MUDAH DAN MURAH IALAH KIPAS ANGIN.

 

TERDAPAT BEBERAPA JENIS KIPAS ANGIN YANG TERDAPAT DI PASARAN:

 

1.   KIPAS SILING

 

 

 

v    SESUAI DIGUNAKAN DI DALAM BILIK YANNG LUAS.

v    MEMERLUKAN SILING YANG TINGGI

v    LAMPU MESTILAH DIPASANG DI BAWAH PARAS PEPISAU KIPAS

v    UNTUK MENGELAKKAN KESAN KERLIPAN

v    BOLEH DI INTEGRASIKAN DENGAN SISTEM PENCAHAYAAN

 

NOTA:  

PALING BERKESAN : PEPISAUNYA LEBAR DAN BANYAK

KAWALAN KELAJUAN : PADA DINDING (SILING YANG TERLELU TINGGI)

PADA PUSAT PEPISAU (SILING YANG AGAK RENDAH)

 

1.   KIPAS DINDING

     

v    TIDAK MEMERLUKAN SILING YANG TINGGI.

v    PEMASANGANNYA MUDAH (SISTEM KAWALAN DISEKALIKAN DENGAN UNIT).

v    GARIS PUSATNYA KECIL MENYEBABKAN JET UDARANYA LEBIH DERAS DAN TERTUMPU.

v    BOLEH BERAYUN UNTUK MEMBERIKAN TABURAN UDARA YANG LEBIH LUAS.

v    KURANG SESUAI DIPASANG DIRUMAH-RUMAH.

2.   KIPAS STANDARD BERKAKI

     

v    LEBIH BAIK PRESTASINYA DARIPADA KIPAS DINDING.

v    KURANG SELAMAT KEPADA KANAK-KANAK (RENDAH).

v    JET UDARANYA BERTIUP PADA ARAS KEPALA DAN TERLALU LAJU APABILA BERDA BERDEKATAN DENGAN KIPAS.

v    KEBAIKANNYA IALAH:

 

·        IA LEBIH FLEKSIBEL.

·        JET UDARANYA BOLEH DIARAHKAN KE SEBARANG ARAH YANG DIKEHENDAKI.

·        BOLEH DIPINDAHKAN DARI SATU BILIK KE BILIK YANG LAIN & DIKELUARKAN APABILA TIDAK DIPERLUKAN.

 

4. KIPAS MUDAH ALIH

 

v    KIPAS INI LEBIH FLEKSIBEL DARIPADA KIPAS STANDARD BERKAKI.

v    JET UDARANYA LEBIH LAJU PADA ARAS TERBAWAH.

v    SESUAI UNTUK POSOSI DUDUK DI ATAS KERUSI YANG RENDAH.

v    JETNYA BOLEH BERAYUN.

 

5. “TURBINE VENTILATOR”

 

 

v    APABILA ANGIN YANG PERLAHAN MENIUP PEPISAU TURBIN, TURBIN AKAN BERPUTAR . PUTARAN SETERUSNYA BERLAKU OLEH DAYA EMPARAN DAN TOLAKAN NAIK UDARA PANAS KELUAR.

v    IA BERFUNGSI SEPERTI KIPAS PENYEDUT YANG BERKUASA MENERUSI PROSES PEROLAKAN.

v    KEBERKESANANNYA TERLALU KECIL DALAM IKLIM PANAS LEMBAP.

 

GARISPANDUAN PENGUDARAAN

KEPERLUAN UDARA:

UDARA BERSIH

v    0.5 M3/JAM (KERJA SAMBIL DUDUK – PEJABAT)

v    5M3/JAM (AKTIVITI PANTAS – BERJOGING)

 

ARAS KARBONDIOKSIDA

v    0.5% TREKANDUNG DALAM UDARA TIDAK SESUAI DIHIDU OLEH MANUSIA.

v    0.15% KESAN JELAS AKAN DIALAMI (SESAK NAFAS DLL.)

v    0.10% MERUPAKAN ARAS YANG BERSESUAIAN DAN BOLEH DITERIMA.

SISTEM PENGUDARAAN

 

1.0 SISTEM EKZOS:

v    MENYEDUT UDARA KELUAR.

v    RUANG MENJADI SEDIKIT KURANG TEKANAN.

v    UDARA BERSIH MASUK KE DALAM MENERUSI RONGGA DAN KEKISI.

v    ARAS PERGERAKAN UDARA  1.0 M/S

CONTOH:

                             TANDAS, DAPUR DLL.

 

2.0 SISTEM BEKAL (PLENUM):

v    MENOLAK UDARA MASUK KE DALAM RUANG.

v    RUANG MENJADI LEBIH TEKANAN.

v    UDARA TERPAKAI DIPAKSA KELUAR MENERUSI RONGGA DAN KEKISI.

          CONTOH:

                             PEJABAT.

 

3.0 SISTEM SEIMBANG:

 

v    KOMBINASI SISTEM EKZOS DAN BEKAL.

v    PALING BERKESAN KERANA BERUPAYA MENGATUR.

v    KOSNYA LEBIH MAHAL KERANA PELUKAN 2 SET SALORAN.

v    KURANG DIGUNAKAN SECARA BERASINGAN SEBAGAI SISTEM PENGUDARAAN, LAZIMNYA SEKALI SEBAGAI SISTEM PENDINGIN UDARA.

v    MEMBEKAL DAN MENAPIS UDARA DI DALAM PERSEKITARAN YANG BERDEBU.

 

GARIS PANDUAN KASAR REKABENTUK SALORAN PENGUDARAAN:

KERATAN SALORAN (M2) =KADAR PENGEUDARAAN   (M3/S)

                                                                                HAD LAJU                  (M/S)

 

KAEDAH PENGUDARAAN AKTIF

KIPAS PENYEDUT & PENGUDARAAN PAKSA:

v    TIDAK BERUPAYA MENGADAKAN PERGERAKAN UADARA.

v    IA  MENYEDUT, TIDAK MENIUP.

v    BERFUNGSI MENYEDUT KELUAR UDARA PANAS DAN MENGGANTIKANNYA DENGAN UDARA SEJUK DARI LUAR.

v    LAZIMNYA DIPASANG PADA DAPUR, RUANG MENCUCI, DEWAN PERHIMPUNAN, BILIK MESIN DAN BILIK KULIAH.

v    KEBAIKANNYA:

o       MENGURANGKAN UDARA YANG BERKELEMBAPAN TINGGI & MENGELAKKAN KONDENSASI.

o       MENGELUARKAN BAU YANG TIDAK DIINGINI- TANDAS DAN KOTAK ASAP.

o       SESUAI UNTUK BILIK YANG TIDAK MEMPUNYAI DINDING LUAR DAN TINGKAP YANG TERPAKSA DITUTUP OLEH ADANYA HABUK DAN HINGAR DI LUAR.

 

PENYEJUKAN SECARA SEJATAN:

v    TIDAK SESUAI UNTUK IKLIM PANAS-LEMBAP KERANA IA MENAMBAHKAN LAGI KELEMBAPAN.

v    SESUAI UNTUK IKLIM PANAS-KERING ATAU KOMPOSIT & MEDITERANEAN.

 

ALAT PENGHAWA DINGIN:

v    BERUPAYA MENGAWAL KEDUA-DUA ANASIR IAITU HABA DAN KELEMBAPAN.

v    IA BIASANYA TERDIRI DARIPADA:

v    PEMAMPAT, KOIL PEMANAS & PENYEJUK.

v    TIGA JENIS UTAMA:

o       UNIT PUSAT – BANGUNAN PEJABAT DSB.

o       UNIT BERASINGAN.

o       UNIT TINGKAP.

   

KONSEP UNIT PUSAT & BERASINGAN

KONSEP UNIT TINGKAP

 

INTEGRASI SALORAN PERHIDMATAN & SISTEM STRUKTUR:

 

KEPADA PEREKABENTUK, INTEGRASI SALORAN DAN SISTEM BANGUNAN AMAT PENTING KERANA DAPAT MEMBANTU MENJIMATKAN KOS DAM ESTATIK BANGUNAN.

1. HUBUNGAN RASUK & SALORAN (SILING GANTUNG)

KONFLIK DI ANTARA ARKITEK & JURUTERA PERKHIDMATAN (M&E) KERAP BERLAKU DISEBABKAN OLEH “PENEMPATAN PERHIDMATAN & SALORANNYA” DI DALAM BANGUNAN. BILIK LOJI & SALORAN MNGAMBIL BANYAK RUANG. RUANG DI ANTARA LANTAI & SILING AMAT KRITIKAL. PENGURANGAN SEBANYAK 300 MM DAPAT MENAMBAH SATU LAGI TINGKAT UNTUK BANGUNAN SETINGGI 10 TINGKAT:

 

CONTOH 1(RASUK & SALORAN):

 

PENYELESAIAN PALING BERKESAN DILAKSANAKAN MENERUSI PENDEKATAN BERSEPADU IAITU: SISTEM STRUKTUR DAN TATA ATUR SALORAN DILIHATBSECARA SERENTAK.

 

1.    PENURUNAN ARAS SILIN PADA KORIDOR

 

 UNTUK BANGUNAN PEJABAT, PURATA TINGGI LANTAI KE SILING BOLEH DIMINIMUMKAN SEHINGGA KE 2.7M. SALORAN DITEMPATKAN DI DALAM SILING KORIDOR. UDARA BERSIH DISEMBUR PADA BAHAGIAN ATAS DAN UDARA TERPAKAI KELUAR KE KORODOR DAN KE “VERTICAL RISER” PADA HUJUNG KORRODOR

 

CONTOH 2:

 

 

 

 

3.0 TIANG & SALORAN: SUSUNAN SECARA “COMPLEMENTARY”

 

TIANG SEMAKIN MENGECIL MENURUT TINGGI BANGUNAN. SEKIRANYA BILIK LOJI BERADA DI ATAS, KEPERLUAN TIANG VS. SALORAN TETAP SAMA.

 

CONTOH 3:

 

 

 

4.0 SALORAN “SPANDREL” – SUSUNAN YANG “COMPLEMENTARY”

 

SISTEM SALORAN DILETAKKAN DI PENJURU.

SISTEM BEKALAN PADA ARAS AMBANG TUNGKAP.

UDARA TERPAKAI KELUAR PADA ARAS LANTAI.

 

 

5.0 PERALATAN BERINTEGRASI

 

          A: LAMPU & PENYEDUT UDARA TERPAKAI

 

UDARA YANG KOTOR MENGALIR KELUAR MENERUSI SISITEM LAMPU YANG JUGA MENYEJUKKAN LAMPU PADA WAKTU YANG SAMA.

 

          B: SUSUNAN SILING PLENUM

SALORAN BEKALAN DIGANTIKAN DENGAN SISTEM SILING PLENUM.

 

 

SILING TERBAHAGI KEPADA 2 BAHAGIAN, UNTUK BEKALAN DAN PENYEDUTAN UDARA TERPAKAI.

 

6.0 INTEGRASI SECARA VISUAL

 

PENEKANAN TERHADAP PRINSIP ESTATIK DAHULU KEMUDIAN BARULAH ASPEK FUNGSI DAN KEGUNAAN.

DILAKUKAN DENGAN 2 CARA:

 

v    PENDEDAHAN “HARDWARE”

o       CONTOH - SALORAN A/C DIJADIKAN BAHAN “SCULPTURAL”, PENGGUNAAN WARNA-WARNA DAN DICAHAYAI.

 

v    DITUTUPI TETAPI MENDEDAHKAN “HARDWARE”NYA

o       CONTOH - TALIAN DISALORKAN DI DALAM SALORAN TETAPI SALORANNYA DIDEDAHKAN.

 

CONTOH BANGUNAN: POMPIDOU CENTRE, PARIS – BANGUNAN KELIHATAN SEOLAH-OLAH SEBUAH MESIN.

 

 

KULIAH 4

1.0 MASALAH BASAH & PEREPUTAN BANGUNAN

PERTUMBUHAN KULAT PADA DINDING LUAR BANGUNAN

TAKRIF:

KEDAAN BASAH DITAKRIFKAN SEBAGAI KANDUNGAN WAP AIR YANG CUKUP UNTUK MENYEBABKAN PENGHITAMAN, PENGOTORAN, PENUMBUHAN KULAT DAN KEROSAKAN PERMUKAAN BAHAN & STRUKTUR.

 

1.1 MASALAH KECACATAN

KEBANYAKAN BAHAN STRUKTUR AKAN USANG.

OLEH ITU TUGAS ARKITEK/ JURUTERA IALAH MEMILIH BAHAN YANG SESUAI DENGAN KEGUNAAN AGAR USIANYA PANJANG.

PUNCA KECACATAN:

CARA MENGATASI:

KES KEROSAKAN BESAR (MELIBATKAN TUNTUTAN)

MOHON BANTUAN PAKAR (SIASAT & LAPORAN).

PEROBOHAN DAN PEMBINAAN SEMULA (KOS).

PERBAIKI (KOS).

KES KEROSAKAN TERHAD (PENGECUTAN, KEMASUKAN KELEMBAPAN)

MINTA KONTRAKTOR KHUSUS SEPERTI-TUKANG PAIP, TUKANG HIAS, TUKANG BUMBUNG & TUKANG ELEKTRIK KEMUKAKAN SEBUTHARGA UNTUK PERBAIKI KECACATAN.

 

PEMULIHAN KECACATAN

MASALAH:

SKOP TERLALU SEMPIT – CONTOH:

DINDING BERONGGA – AIR TERHIMPUN & MASUK KEDALAM RUANG.

KELEMBAPAN MENYEBABKAN PENUMBUHAN KULAT.

KALIS LEMBAP MELIBATKAN JUGA KALIS AIR.

BUMBUNG RATA MENYEBABKAN KELEMBAPAN SUKAR DIATASI.

 

DIAGNOSIS

DIAGNOSIS PERLU DILAKUKAN LEBIH DAHULU YANG MELIBATKAN KERJA:

 

SPESIFIKASI

SPESIFIKASI PERLU MEMPERINCIKAN KAEDAH DAN BAHAN UNTUK RAWATAN.

 

RAWATAN

RAWATAN MERUPAKAN TANGGUNGJAWAB KONTRAKTOR YANG MERAWAT.

KEGAGALAN RAWATAN SEBAHAGIANNYA BERPUNCA DARIPADA:

 

 

 

JAMINAN "WARRANTIES"

JAMINAN PERLU UNTUK KERJA YANG TELAH DISIAPKAN MERUPAKAN TANGGUNGJAWAB KONTRAKTOR DENGAN KERJASAMA PAKAR.

 

 

 

 

1.2 PENYIASATAN DAN LAPORAN

PERLU PERALATAN YANG CUKUP:

PENGETAHUAN DAN PENGALAMAN TENTANG STRUKTUR SECARA UMUM DAN KECACATAN SERTA RAWATAN SECARA KHUSUS.

MASA YANG MENCUKUPI UNTUK MENYIASAT, MENYEDIAKAN LAPORAN DAN CADANGAN RAWATAN.

PENGETAHUAN DAN PENGALAMAN:

KEBOLEHAN INDIVIDU DAN PERALATAN SEPERTI "MOISTURE METER", LAMPU SULUH, BUKU NOTA DAN PENSIL.

PAKAIAN:

PAKAIAN YANG SESUAI UNTUK MELUTUT, MERANGKAK DAN MEMASUKI TEMPAT SEMPIT SERTA KOTOR.

NOTA DAN LAKARAN:

BUKU NOTA BERUKURAN A4 UNTUK CATATAN DAN LAKARAN.

FOTOGRAF:

KAMERA PADAT UNTUK MERAKAM GAMBAR PENYIASATAN DAN KEROSAKAN ATAU KECACATAN.

PENCAHAYAAN:

LAMPU SULUH TAHAN LASAK BERSALUT GETAH ATAU PLASTIK.

SIMPANAN BATERI DAN MENTOL TAMBAHAN.

KANTA PEMBESAR MUDAH BAWA.

PERALATAN LAIN:

PISAU / PENGOREK / PENCONGKEL, TANGGA LIPAT DSB.

CONTOH PERKARA YANG PERLU PENYIASATAN:

  1. "SULPHATE ATTACK" KAPADA DINDING BATA.
  2. KEROSAKAN PADA SAMBUNGAN BUMBUNG.
  3. PEREPUTAN PADA LURAH BUMBUNG.
  4. TALANG REPUT KERANA SUMBAT.
  5. BAHAN BUMBUNG MENGGELONGSOR.
  6. KEMASUKAN AIR PADA TEBAR LAYAR (KEKISI).
  7. KEMASUKAN AIR MENERUSI RONGGA BATA (PEREPUTAN).
  8. ALIRAN AIR TIDAK MEMADAI PADA BUMBUNG RATA (REPUT).
  9. ASPHALT REKAH.
  10. REKAH PADA BINGKAI TGINGKAP.
  11. DPC TERPUTUS-KELEMBAPAN DARI TANAH.
  12. TEMPAT AIR KELUAR TERSUMBAT.
  13. KAPASITI TALANG TIDAK CUKUP.
  14. PENYUMBAT SIMEN REKAH.
  15. PANGKAL TIANG/ KERANGKA REPUT BASAH.
  16. TALANG ROSAK/ PATAH.
  17. KEMASUKAN KELEMBAPAN MENERUSI DINDING BANGUNAN.
  18. RANGKA TINGKAP/ ANJUNG TERDEDAH REPUT.
  19. PENGARATAN KOMPONEN LOGAM.
  20. BAHAGIAN BERCAT YANG TIDAK DI SELENGARA.
  21. TUMBUHAN (TIDAK DIKEHENDAKI) PADA TALANG /BUMBUNG/DINDING.

 

2.0 MASALAH BASAH DAN PENCEGAHAN

MASALAH PALING LUMRAH DAN PALING SUKAR UNTUK DIPULIHKAN.

KELEMBAPAN/KEADAAN BASAH MENYEBABKAN BAHAN BINAAN MENJADI GELAP, BERTOMPOK, AKTIVITI BIOLOGI BERLAKU MEMBAWA KEPADA PEREPUTAN DAN PENUMBUHAN KULAT.

 

2.1 PUNCA UTAMA KELEMBAPAN

  1. AIR HUJAN TURUN MENERUSI BUMBUNG CACAT
  2. AIR HUJAN MERESAP MENERUSI DINDING
  3. KELEMBAPAN NAIK KE ATAS DARI TANAH
  4. KONDENSASI

SEMASA MEREKABENTUK DAN MEMBINA, KAWALAN DILAKUKAN UNTUK MEMASTIKAN BANGUNAN BEBAS DARIPADA MENGALAMI KEADAAN BASAH.

TETAPI KESILAPAN MUNGKIN BERLAKU DAN KEADAAN YANG TIDAK DIINGINI BERLAKU – PERLU DIATASI.

 

2.2 AIR TEMPIAS DAN KEBOCORAN

BERLAKU DALAM BEBERAPA CARA:

 

2.3 KONDENSASI

 

SUKAR UNTUK DIDIAGNOSIS.

BERLAKU APABILA KELEMBAPAN UDARA TINGGI DAN DISERTAI OLEH PENYEJUKAN.

BILIK AIR & DAPOR ADALAH SUMBER WAP AIR, SEKIRANYA PENGUDARAAN KURANG ELOK, KONDENSASI BOLEH BERLAKU.

TERDAPAT 2 JENIS KONDENSASI:

KONDENSASI MUNGKIN BERLALU TANPA DAPAT DIKESAN (DI DALAM DINDING).

UNTUK BUMBUNG RATA TERDIRI DARI BAHAN LOGAM DENGAN LAPISAN BITUMIN, KONDENSASI MUNGKIN BERLAKU DI BAWAH LAPISAN YANG TIDAK TELUS AIR.

DI NEGARA TROPIKA, PENDINGIN UDARA MENJADI PENYEBAB KONDENSASI BERLAKU OLEH UDARA PANAS DI LUAR BERHUBUNGAN DENGAN UDARA SEJUK DI DALAM.

GARAM HIGROSKOPIK PADA CAMPURAN PASIR DAN KELEMBAPAN DARI TANAH.

 

 

2.4 KECACATAN BUMBUNG

LAZIMNYA SENANG UNTUK MENGETAHUI KEADAAN BASAH YANG BERPUNCA DARI BUMBUNG, TETAPI SUKAR UNTUK MENJELASKAN ALASANNYA.

 

UMUMNYA KEADAAN INI BERPUNCA DARIPADA:

 

BUMBUNG YANG KURANG CURAM DAN BUMBUNG RATA DENGAN BAHAN "IMPERVIOUS" AMAT BERISIKO TINGGI:

KEROSAKAN FIZIKAL (ORANG BERJALAN DI ATASNYA, PEMASANGN TANGGA & "SCAFFOLDING", BENDA JATUH DIPERMUKAANNYA.

HUJAN TIRIS MENERUSI TINDIHAN KEPINAGAN BUMBUNG.

KECACATAN FIZIKAL BOLEH JUGA TERJADI BERPUNCA DARIPADA TEGANGAN OLEH PERGERAKAN BANGUNAN, PERUBAHAN OLEH PERGERAKAN BINAAN ATAU TERMA.

KEROSAKAN DARI TINDAKAN ASID (PENCEMARAN, AIR HUJAN) TERHADAP BUMBUNG LOGAM (BIOLOGICAL ACID ATTACK) – KESANNYA SERIUS (KEBOCORAN UTAMA).

AIR MASUK MENERUSI KEROSAKAN DAN JUGA KONDENSASI DI BAWAH BUMBUNG RATA & MEROSAKAN KOMPONEN BINAANNYA.

DI NEGARA KITA RUMAH KEDAI, ANJUNG KERETA BANYAK MENERAPKAN BUMBUNG RATA – IA KERAP MENAKUNG AIR APABILA LUBANG AIR KELUAR TERSUMBAT.

 

BUMBUNG CURAM:

 

BUMBUNG GENTING

KEROSAKAN LAZIMNYA ADALAH FIZIKAL SEPERTI GENTING PECAH ATAU KECACATAN REKABENTUK PEMBINAAN (TIDAK CUKUP CERUN, TINDIHAN, DSB.)

TERDAPAT JUGA KES REPUT PADA PENJURU/ HUJUNG UNJURAN OLEH TUMPUAN BASAH/LEMBAP.

KEMASUKAN AIR PADA LURAH OLEH KETIDAK CUKUPAN TINDIHAN SISI.

TALANG LOGAM LEBEH BERKESAN DENGAN TINDIHAN SISI YANG MENCUKUPI UNTUK LURAH.

GARIS PANDUAN UMUM:

CERUN LEBIH CURAM UNTUK KAWASAN TERDEDAH SEPERTI DI TEPI PANTAI DSB.

PERTINDIHAN BAHAGIAN KEPALA - > 75MM KECUALI UNTUK REKABENTUK SALING MENGUNCI "INTERLOCKING".

 

 

2.5 KECACATAN PADA DINDING:

KEMASUKAN AIR MENERUSI DINDING DIELAKKAN DENGAN KAEDAH TERTENTU YANG DITERAPKAN SEMASA MEREKABENTUK DAN MEMBINA.

CONTOHNYA:

PENERAPAN UNJURAN BUMBUNG:

IA MELINDUNGI DINDING DARIPADA HUJAN KECUALI PADA WAKTU BERANGIN.

DINDING TANPA UNJURAN DITERAPKAN DENGAN TALANG & PAIP TURUN.

DINDING LUAR DIBUAT TEBAL AGAR AIR YANG TERKUMPUL TIDAK SEMPAT TEMBUS KE DALAM DAN TERSEJAT KELUAR.

SERAPAN MASUK AIR KERANA TIADA CUKUP KETEBALAN MUATAN SERAP RENDAH ATAU TIDAK CUKUP TELAP "PERMEABLE".

KEKELIRUAN:

APABILA DINDING DILENGKAPI DENGAN UNJURAN BUMBUNG, BAHAGIAN ATAS LEBIH KERING DAN AIR AKAN TERKUMPUL PADA BAHAGIAN BAWAH DI ATAS LAPISAN DPC YANG KELIHATAN SEPERTI "RISING DAMPNESS".

APABILA KEADAAN BASAH BERLAKU PADA BAHAGIAN ATAS DINDING, PUNCANYA IALAH:

KECACATAN TALANG ATAU BUMBUNG.

DINDING "PARAPET" – AIR DISERAP KEBAWAH.

LIMPAHAN ATAU KEBOCORAN TALANG PARAPET.

TALANG LURAH "VELLY GUTTERS" ATAU BUMBUNG RATA MEMPUNYAI CORONG TUANG "HOPPERS"- APABILA IA TERSUMBAT ATAU TIDAK DISELENGGARA, LIMPAHAN DAN TAKUNGAN BERLAKU.

KESAN BASAH PADA DINDING BIASANYA DILIHAT MENERUSI TOMPOKAN DAN AKHIRNYA PERTUMBUHAN KULAT SERTA PENANGGALAN KEMASAN BERLAKU.

 

2.6 KEADAAN BASAH DARI BAWAH "RISING DAMPNESS":

AIR DISERAP OLEH KESAN KAPILARI KEBAHAGIAN BAWAH DINDING DARI TANAH.

KEADAAN INI JUGA BERLAKU PADA LANTAI BAWAH YANG TIDAK DILENGKAPI DENGAN LAPISAN KALIS LEMBAP.

BERLAKU JUGA PEMBENTUKAN GARAM HIGROSKOPIK SECARA BERANSUR-ANSUR OLEH ADANYA KANDUNAGN GARAM INI BERSAMA ALIRAN KEATAS KEADAAN BASAH.

MASALAH:

RANGKA PINTU TETANAM KEBAWAS ARAS DPC MENYERAP AIR, MENYEBARKAN KE BAHAGIAN "SKIRTING".

KAEDAH YANG BETUL:

LAPISAN DPC PADA LANTAI DISAMBUNG TERUS MERENTASI DINDING PADA ARAS MELEBIHI ARAS TANAH.

 

2.7 KONDENSASI PADA TINGKAP:

PENGGUNAAN PENGHAWA DINGIN MENYEBABKAN UDARA DI DALAM BILIK LEBIH TINGGI DARIPADA DI LUAR.

UDARA PANAS BERSENTUH DENGAN TINGKAP SEJUK MEMBENTUK KABUS DAN BERUKAR MENJADI WAP AIR.

 

 

3.0 MENGIRA KADAR BASAH:

KADAR BASAH AGAK SUKAR UNTUK DINILAI KUANTITINYA SECARA TEPAT.

SEKIRANYA KEADAAN BASAH DIKESAN,DIAGNOSIS PERLU DIBUAT BERDASARKAN:

  1. KEMASUKAN AIR HUJAN: KEADAAN BASAH HAMPIR SERAGAM PADA DINDING LUAR, KURANG DI ATAS DAN MENGKAT DI BAWAH, TIADA KEADAAN BASAH PADA SEKATAN DALAM.
  2. KEBOCORAN BUMBUNG & UNJURAN, ASFAL PADA "FLASING" LEKANG, KECACATAN TALANG & PAIP TURUN ROSAK: TOMPOK-TOMPOK PADA BAHAGIAN ATAS DINDING DAN SILING, BASAH PADA BAHAGIAN ATAS DINDING LUAR.
  3. KONDENSASI PADA BAHAGIAN BAWAH BUMBUNG RATA: REPUT PADA PAPAN BUMBUNG & KEKUDA, BAHAGIAN BAWAH SILING BERTOMPOK-TOMPOK.
  4. PENGUMPULAN AIR HUJAN PADA BAHAGIAN BAWAH DINDING LUAR: BASAH PADA BAHAGIAN BAWAH DINDING LUAR TERUTAMANYA PADA DINDING YANG TERDEDAH, TIADA KEADAAN BASAH PADA SEKATAN DALAM.
  5. KEADAAN BASAH MERESAP DARI BAWAH: BASAH TERTUMPU PADA BAHAGIAN BAWAH SAHAJA (DINDING LUAR & SEKATAN), PASTIKAN TERDAPAT DPC ATAU TIDAK UNTUK MEMBEZAKAN DENGAN 4.
  6. GARAM HIGROSKOPIC TERLIBAT SEMASA PEMBINAAN: KEADAAN LEMBAP SEKATA PADA DINDING.

 

 

 

4.0 PEMULIHAN PEMBAIKAN:

BUMBUNG BOCOR – PEMASANGAN, PENGGANTIAN SEMULA

PERTINDIHAN GENTING, SEMBURAN PADA BAHAGIAN BAWAH.

TALANG & PAIP TURUN – PENYELENGGARAAN & PENCUCIAN SAMPAH YANG SUMBAT, PERBAIKI KEBOCORAN.

LUMUT & KULAT – CUCI DAN PERBAIKI.

PENUTUP BUMBUNG LOGAM – SALUT DENGAN BAHAN BITUMIN, SAMBUNGAN BERGERAK PERLU KAWALAN.

SISTEM SALUTAN – LAZIMNYA TAR DAN BITUMIN DIGUNAKAN, REKAHAN DISAMBUNG.

BUMBUNG RATA: KALAU BOLEH ELAKKAN ATAU DILENGKAPI DENGAN LAPISAN BITUMIN, PEMANCUT AIR DAN CEK SUMBAT SELALU.

DINDING PARAPET – PUNCA MASALAH BOCOR, REKAH PERLU DPC DAN PENUTUP "COPING", PENGKALIS AIR.

DINDING LUAR – UNJURAN BUMBUNG DILENGKAPI DENGAN TALANG DAN PAIP TURUN, LEPAAN "POROUS", LAPISAN (CAT, BITUMIN, LAPISAN MINYAK ATAU PLASTIK, "CLADDING".

PENGGUNAAN "ELECTRO-OSMOTIC".

PENGUDARAAN – KIPAS PENYEDUT.

PENGHALANG WAP - CAT

 

 

5.0 BIOLOGI BANGUNAN:

STRUKTUR BANGUNAN DAN PERSEKITARAN MENYEDIAKAN IKLIM MIKRO & EKOSISTEM YANG KHUSUS UNTUK PETEMPATAN, PENUMBUHAN & PEMBIAKAN PELBAGAI ORGANISMA HIDUP.

AGEN-AGEN BIOLOGI INI BOLEH MENYEBABKAN KEROSAKAN PADA STRUKTUR BANGUNAN, HIASAN, KANDUNGAN DAN KUALITI UDARA DALAM BANGUNAN SERTA KESIHATAN PENGHUNI.

AGEN-AGEN BIOLOGI YANG LAZIM & MENJADI PENYEBAB KEROSAKAN "BIODETERIORATION" IALAH KULAT DAN SERANGGA.

CONTOH SPESIS KULAT (FUNGUS) PEROSAK:

PEREPUTAN KERING (SERPULA LACRYMANS)

PEREPUTAN BASAH (CONIOPHPORA PUTEANA)

 

PEREPUTAN KERING (SERPULA LACRYMANS)

TERJADI KEPADA KAYU LEMBUT, PERLU KELEMBAPAN UNTUK MULA.

BOLEH MENEMBUSI LEPAAN KONKRIT, DINDING BATA DAN BATU.

KAYU REPUT DAN HILANG KEKUATAN STRUKTUR KESELURUHANNYA OLEH KULAT S.LACRYMANS – MENJADI RINGAN, HANCUR DENGAN TEKANAN JARI, BERWARNA COKLAT RINGAN DAN KEHILANGAN BAU ASALNYA. TANDA LAIN IALAH REKAH DALAN BENTUK KIUB DAN MERENTASI SERATNYA.

 

PEREPUTAN BASAH (CONIOPHPORA PUTEANA)

IA DIKENALI JUGA SEBAGAI PEREPUTAN PUTIH - WARNA ASAL TIDAK BERUBAH TETAPI MENJADI LEMBUT TANPA REKAH.

IA TERJADI APABILA KAYU TERENDAM DALAM AIR BOCORAN.

KULAT JENIS INI MENYEBABKAN PENGECUTAN.

 

KULAT (MOULDS)

BERLAKU PADA PERMUKAAN BATU, BATA, KONKRIT, LEPAAN, JUBIN, "WALLPAPER" DAN CAT MENYEBABKAN TOMPOKAN PENURUNAN WARNA (HIJAU, KELABU, ATAU HITAM DAN MERAH JAMBU).

BERPUNCA DARIPADA MASALAH LEMBAP/BASAH PADA BAHAGIAN TERTENTU.

LAIN-LAIN PEROSAK:

RUMUSAN:

KAWALAN DAN PENGETAHUAN TENTANG PERKARA-PERKARA YANG MENYEBABKAN CEPATNYA PROSES PENGUSANGAN DAN PEREPUTAN BANGUNAN AMAT PERLU UNTUK MEMBUAT PERSIAPAN DARIPADA SEGI:

 

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

UNIVERSITI SAINS MALAYSIA

Pusat Pengajian Perumahan Bangunan dan Perancangan

RAG 322/3 SAINS PERSEKITARAN 2          SEM.2 SIDANG 2000/2001

 

KERJA KURSUS – KAJIAN KES

 

1.0 PENGENALAN

 

Anda perlu membentuk kumpulan seramai 5 orang ahli untuk membuat kajian yang merangkumi 3 komponen utama (komponen A, B dan C) untuk salah satu daripada tiga kelompok bangunan berikut:

 

1.       Kondominium mewah

2.       Rumah pangsa kos sederhana

3.       Rumah pangsa kos rendah

 

Hanya satu (1) sahaja jenis bangunan yang perlu dipilih daripada 3 jenis di atas. Bangunan yang dipilih mestilah tidak kurang daripada 10 tahun umurnya. Setiap kumpulan tidak boleh memilih bangunan yang sama dengan kumpulan lain untuk dikaji.

 

2.0 TAJUK

 

KOMPONEN A: (P.M Dr.Ab Majid Ismail)

 

ANDA DIKEHENDAKI MEMBUAT PENYIASATAN TENTANG PENYELENGGARAAN BANGAUNAN YANG MENJADI PUNCA CEPATNYA PROSES PENGUSANGAN DAN PEREPUTAN BANGUNAN DAN MENGEMUKAKAN CADANGAN UNTUK MENGATASINYA.

 

KOMPONEN B: (Dr.Sharifah Fairuz Syed Fadhil)

 

ANDA DIKEHENDAKI MEMBUAT KAJIAN TENTANG TAHAP PENGGUNAAN CAHAYA SEMULAJADI DAN KELEMAHANNYA SERTA TAHAP PENGGUNAAN CAHAYA BANTUAN

 

KOMPONEN C: (Dr.Mohd Zain Kandar)

 

ANDA DIKEHENDAKI MEMBUAT KAJIAN TENTANG KAITAN KEMASAN LUAR DAN DALAM TERHADAP PENGURUSAN PENYELENGARAAN BANGUNAN & PENJIMATAN TENAGA SECARA TERUS DAN TIDAK TERUS

 

3.0 KEPERLUAN KAJIAN & PENGHANTARAN

 

Persembahan akhir perlu dibentangkan pada minggu ke 13 dan 14 untuk dinilai oleh pensyarah terlibat. Laporan akhir dalam bentuk “hardcopy” perlu diserahkan pada hari Khamis minggu ke 13 sebelum pembentangan.

 

4.0 Penilaian

 

Penilaian akan dibuat berdasarkan pembentangan kertas & laporan akhir.

 

P.M Dr.Ab Majid Ismail, Dr.Sharifah Fairuz Syed Fadhil & Dr.Mohd Zain Kandar. 30 November 2000

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------